دوره صلح مسلح

طراحی سایت پارس کمره / قرار ما  صفحه اول گوگل

به بخش مقاله کده سایت  پارس کمره خوش آمدید.  ما برای شما 5 جلسه از مهمترین اتفاقات جنگ جهانی اول گردآوری کرده ایم  . اگر به جزییات جنگ جهانی اول اهمیت میدهید  ، به شما پیشنهاد میکنیم این 5 جلسه را حتما دنبال کنید تا با جذابترین این اتفاقات و نقش کشورها و همه چیر درباره دوره صلح مسلح آشنا شوید . کلیه کشورها و اختیاراتی که شاید تا کنون از آنها بی اطلاع بوده اید در این جلسات با تمام جزییات ذکر خواهد شد  . با ما همراه باشید

 جنگ جهانی اول / جلسه اول

 

دوره صلح مسلح

علت نامیدن دوره صلح مسلح

  • دوره ۴۳ ساله یعنی فاصله سال‌های ۱۸۷۱ تا ۱۹۱۴ میلادی را شامل می‌شود
  • معاهده فرانکفورت در سال ۱۸۷۱ مبنای آغاز این دوره است
  • زیرا در این سال ارتش آلمان تحت فرمان بیسمارک ارتش فرانسه به فرماندهی ناپلئون سوم را شکست داده و پاریس را اشغال کرده و ناپلئون به انگلستان تبعید شد
  • مهمترین بخش معاهده فرانکفورت الحاق دو سرزمین بسیار مهم آلزاس و لرن به آلمان بود
  • نتیجه دیگر این عهدنامه فروپاشی نظام سلطنتی در فرانسه که ناپلئون سوم به تقلید از ناپلئون بناپارت تشکیل داده بود و تشکیل جمهوری سوم جمهوری اول شامل دوران انقلاب کبیر فرانسه تا سال ۱۸۰۴ میلادی که ناپلئون بناپارت امپراطوری و اعلام می نمود می شود
  • جمهوری دوم نیز سال‌های پس از سقوط ناپلئون بناپارت یعنی ۱۸۱۴ میلادی تا ۱۸۵۲ را به تناوب شامل می شود

دوره صلح مسلح

الحاق آلزاس و لرن به آلمان

الحاق آلزاس و لرن به آلمان و ترس فرانسه از تهدید آلمان موجب شد که فرانسه به جلب متحدینی برای خویش براید تا هم جنبه بازدارندگی در برابر تهدیدات آلمان عملی گردد و هم در صورت امکان بتواند مناطق اشغالی را پس گیرد بنابراین در این دوره دول اروپایی وارد دسته بندی سیاسی شده و اگرچه در ظاهر در حالت صلح بودند اما در خفا به تقویت قدرت نظامی خویش پرداخته و برای یک جنگ آماده می‌شدند به همین دلیل این دوره را دوره صلح مسلح می گویند

اقدامات آلمان پس از معاهده فرانکفورت

  • پیروزی آلمان بر فرانسه موجب شد که این کشور به قدرت برتر نظامی در اروپا تبدیل شود
  • اما این امر موجب شد که آلمان برای حفظ موقعیت خویش در برابر فرانسه و نیز به زانو درآوردن انگلستان مهمترین رقیب آلمان اقداماتی انجام داد
  • که مهمترین این اقدامات عبارتند از :

1- تشکیل اتفاق امپراتوران سه گانه

در سال ۱۸۷۱ میلادی ویلهلم اول امپراتور آلمان با فرانسوا ژوزف امپراتور اتریش معاهده اتحادی منعقد کردند و سال بعد تزار روسیه یعنی الکساندر دوم که به امپراتور آلمان علاقه مند بود به این اتحاد پیوست این اتحاد را اتفاق امپراتوران سه گانه می گویند تشکیل این اتحاد بیشتر به نفع آلمان بود و توانست تا حدود زیادی امکان تلافی فرانسه را متوقف سازد

این اتفاق میان امپراتوران سه گانه در ۱۸۷۱ میلادی و پس از شکست عثمانی از روسیه و تحمیل قرارداد سن استفانو به این کشور به پایان رسید آلمان که در استراتژی بلندمدت خویش آرزوی تحقق محور برلین استانبول را در سر ­میپروراند تمایلات توسعه طلبانه روسیه را نتوانست بپذیرد دخالت آلمان در رقابت میان روسیه و اتریش در بالکان به نفع اتریش موجب شد امپراتور روسیه از این اتفاق خارج شده و فقط آلمان و اتریش بمانند

2- تقویت مبانی نظامی و توسعه نیروی دریایی

  • آلمانی ها برای رقابت با انگلستان به تقویت نیروی دریایی خویش پرداخت
  • به طوری که در سال ۱۸۸۲ میلادی نیروی دریایی آلمان در شرایط برتری نسبت به انگلستان قرار گرفت
  • قیصر جدید آلمان یعنی ویلهلم دوم با طرح ادعای مکانی زیر آفتاب به سهم خواهی از انگلستان پرداخت
  • به عقیده یافت که نقشه مستعمراتی جهان باید بازنگری شده
  •  همچنین سهمی درخور به آلمان داده شود علاوه بر این صنعت و تجارت آلمان در همین مدت رشد خیره کننده ای کرده بود و آلمان متقاضی سهمی از بازار تجاری جهان و سهمی از مراکز تولید مواد اولیه و خام داشت

دوره صلح مسلح

3- گسترش مستعمرات در حوزه آفریقا و اقیانوس آرام

  • در ۱۸۸۰ میلادی سرزمینی حدود یک میلیون کیلومتر مربع به عنوان آفریقای خاوری آلمان به اشغال آلمان درآمد
  • این سرزمین شامل کشورهای بروندی تانزانیا و رواندا بود
  • آلمان برای اداره این سرزمین کارل پتروس را مأمور تاسیس سکونتگاهی برای آلمانی‌ها در زنگبار نمود
  • با شکست دادن سلطان زنگبار موقعیت آلمان در این سرزمین تثبیت شد

تقسیم غنایم میان انگلیس و بلژیک

اما با شکست آلمان در جنگ اول جهانی این مستعمره میان انگلیس و بلژیک تقسیم شد علاوه بر این در جنوب غربی قاره آفریقا و به ویژه کشور نامیبیا آلمانی ها در سال ۱۸۸۴ میلادی قلمرو مستعمراتی تشکیل دادند و تا به امروز اثرات این حضور کوتاه مدت که تا ۱۹۱۵ میلادی به طول انجامید باقی مانده است مستعمرات آفریقا برای آلمانی‌ها نفع چندانی نداشت و حتی هزینه بردار هم بود در غرب آفریقا نیز سرزمین کامرون و توگو مستعمره آلمان بود

گسترش مستعمرات آلمان در اقیانوس آرام شامل جزایر گینه نو، فائورو جزایر مارشال ماریانا کارولین و ساموآ بود

4- تشکیل اتحاد مثلث

در سال ۱۸۸۲ میلادی به پیمان دو جانبه باقیمانده از اتفاق مثلث میان آلمان و اتریش کشور ایتالیا نیز افزوده شد الحاق ایتالیا یکی از نقاط الهام آمیز در این امر بود زیرا ایتالیا با اتریش جدال داشت این اتحاد که با شرکت سه کشور اتریش آلمان و ایتالیا با محوریت آلمان امضا شد مدت دار بود و ۵ سال اعتبار داشت اما به دلیل مسائل سیاسی چهار دوره دیگر نیز تمدید شد ۱۸۸۷ تا ۱۸۹۱ و ۱۹۰۲ تا ۱۹۱۲ میلادی این اتحاد در اساس با این هدف امضا شد که اگر هر کدام از اعضا مورد تهاجم فرانسه قرار گیرند بقیه اعضا باید به کمک کشورهای مورد تهاجم بروند این اتحاد از همان ابتدا مشکلاتی داشت که سرانجام به فروپاشی آن و شکست در جنگ جهانی اول منجر شد مشکلات اولیه این اتحاد عبارت اند از

دوره صلح مسلح

1- آلمان در این اتحاد بر دو کشور اتریش و ایتالیا مسلط بود اما :

  • رویه مزدورانه در روابط میان اعضا در پیش گرفت
  • به این معنی که ایتالیا و اتریش بر سر مسئله بالکان و شرق مدیترانه با هم اختلاف شدیدی داشتند
  • و آلمان در این اختلاف نقش میانجی داشت
  • اما به علت هم نژادی با اتریش بیشتر جانب اتریش را گرفت
  • همچنین ایتالیا که با فرانسه بر سر مسائل لیبی و تونس رقابت داشتند
  • و در این رقابت به حمایت آلمان نیازمند بود ناچار شد سکوت نماید
  • اندکی بعد یعنی سه سال پیش از وقوع جنگ جهانی اول و در سال ۱۹۱۱ میلادی ایتالیا با عثمانی بر سر مسئله طرابلس لیبی وارد جنگ شد
  •  و انتظار داشت که آلمان از آن کشور حمایت کند
  • اما آلمان که با عثمانی روابط بسیار خوبی داشت اقدامی مثبت به نفع ایتالیا انجام نداد
  • بنابراین ایتالیا متقاعد شد که اتحاد مثلث در اصل اتحاد میان کشورهای ژرمنی است و ایتالیا در آن نقشی ندارد
  • به همین دلیل تلاش نمود رویه متفاوت با اتحاد در پیش گیرد که به خروج این کشور از اتحاد در بحبوحه جنگ اول جهانی انجامید

2- آلمان در برابر اتریش نیز رویه مزدورانه داشت زیرا :

در سال ۱۸۸۷ میلادی دور از چشم اتریش با روسیه دشمن اصلی اتریش مصالحه نمود و متصرفات شرق اروپا او را تایید نمود به همین دلیل برخلاف نام اتحاد در واقع هیچ نوع همدلی میان اعضا وجود نداشت

شکل گیری اتفاق مثلث و اقدامات فرانسه در این زمینه

فرانسه پس از شکست ۱۸۷۱ میلادی از آلمان و به موازات آلمان در صدد برآمد تا با جذب کمک قدرت‌های اروپایی هم خطر آلمان را رفع نمایند هم در صورت امکان سرزمین‌های آلزاس و لرن را باز پس گیرد بنابراین شکل گیری اتفاق مثلث با اراده و خواست فرانسه صورت گرفت

نقش کنفرانس برلین

در کنفرانس برلین به سال ۱۸۷۸ میلادی و به ابتکار بیسمارک برای پایان جنگ عثمانی و روسیه برگزار شد حمایت غیر مستقیم آلمان از عثمانی و برقراری نوعی سازماندهی ضد روسی در سرزمین بالکان موجب رنجش روسیه از آلمان شد و این فرصت مناسبی در اختیار فرانسه قرار داد تا وارد اتحادیه با روسیه بر ضد آلمان شود اما قدرت بیسمارک این امر را موقتاً به تاخیر انداخت تا با مرگ وی و ویلهلم اول و جلوس ویلهلم دوم و به واسطه سیاست غیر عقلانی وی این فرصت برای فرانسه فراهم آمد و فرانسه از نیاز مبرم روسیه به منابع مالی استفاده نمود و با پرداخت وام که جمع آن تا سال ۱۹۰۵ میلادی به بیش از ۱۳ میلیارد فرانک رسیده بود جنگ روسیه و ژاپن و شکست روسیه از ژاپن اگرچه بر روابط دو کشور تاثیر گذاشت اما در روند اتحاد دو کشور خللی به وجود نیاورد

دوره صلح مسلح

روابط فرانسه و روسیه در دوره صلح مسلح

  • در عین حال فرانسه تلاش نمود تا اختلافات میان خود و روسیه را حل کند
  • مبتکر و طراح دیپلماسی فرانسه در این سال ها دلکسه وزیر امور خارجه فرانسه بود
  • او سیاست خارجی فرانسه را بر سه رکن قرار داد :
  •  درستی و نزدیکی به روسیه
  • سست نمودن پیوند ایتالیا و اتحاد مثلث
  • عقد قرارداد دوستی با انگلستان

دلکسه متوجه شد که نزدیکی به روسیه کار چندان ساده‌ای نیست چرا که حوزه مورد علاقه روسیه در این سال‌ها شرق دور چین و ژاپن بود و فرانسه هیچ علاقه‌ای به این حوزه نداشت و دیگر آنکه در حوزه مدیترانه و عثمانی نیز اختلافات جدی وجود داشت به همین دلیل فرانسه از اهرم کمک مالی استفاده نمود و با ادامه دادن وام به این کشور موجب نزدیکی دو کشور را هر چه بیشتر فراهم آورد به همین دلیل در ۱۸۹۹ میلادی دو کشور توافقنامه‌ای امضا و به اختلافات خود تا حدود زیادی خاتمه دادند

مسئله بالکان

بالا گرفتن اختلاف اتریش و ایتالیا بر سر مسئله بالکان فرصت مناسبی برای فرانسه و شخص دلکسه بود ایتالیا علاوه بر تضاد با اتریش از سیاست آلمان در مواجهه با این تضاد دلگیر بود و پادشاه ایتالیا یعنی ویکتور امانوئل سوم سیاست دوستانه ای نسبت به فرانسه داشت به همین دلیل در شرایطی که ایتالیا سرگرم مذاکرات تجدید اتحاد مثلث با آلمان و اتریش بود محرمانه با فرانسه توافقنامه امضا نمود طی این توافقنامه که در سال ۱۹۰۲ میلادی امضا شد ایتالیا متعهد شد که در صورت بروز جنگ میان آلمان و فرانسه این کشور بی طرف بماند درعوض فرانسه مستعمرات ایتالیا در شمال آفریقا را به رسمیت شناخت بنابراین دلکسه قدم دوم دیپلماسی خود را نیز به خوبی برداشت

گام سوم دیپلماسی دلکسه نزدیکی و اتحاد با انگلستان بود این امر هم دشواری‌های خاصی داشت دو کشور در مناطق مستعمراتی شمال آفریقا و آسیا اختلافات عمیقی داشتند پس از کش و قوس‌های زیاد سرانجام دو کشور در سال ۱۹۰۴ میلادی به توافق رسیدند

دوره صلح مسلح

آنتانت کوردیال

این توافقنامه که به نام آنتانت کوردیال معروف است شامل یک توافق مستعمراتی و حوزه نفوذ بود بر اساس آن فرانسه از ادعای خود در مورد سودان چشم پوشید و در عوض انگلستان دست فرانسه را در مراکش باز گذاشت در مورد آسیا دو کشور توافق کردند کشور سیام تایلند را به دو بخش نفوذ تقسیم کردند در جزایر اقیانوسیه نیز به همین ترتیب توافق شد در مورد جنوب آفریقا نیز زامبیا را میان خویش تقسیم کردند و همین توافق در مورد مرزهای نیجریه نیز صورت گرفت این توافقنامه به زیان آلمان بود و موازنه قدرت به زیان این کشور رقم خورد

کشمکش آلمان و روسیه

آلمان و صدر اعظم این کشور یعنی بولو، دلکسه راه خطر جدی بر سر راه توسعه طلبی خویش می‌دانست به همین دلیل برای ناکام گذراندن طرح دلکسه به اختلاف روسیه و انگلستان دامن زرد و تلاش کرد روسیه را از فرانسه دور کند که البته در این راه ناکام شد زیرا روسیه به سیاست‌های آلمان اعتماد نداشت و مسئله وام های فرانسه نیز عامل دیگری در این زمینه بود

استقلال مراکش

بنابراین آلمان متوجه حوزه آفریقا و کشور مراکش شد مراکش تا این زمان هنوز استقلال داشت فرانسه تلاش کرد این کشور را مستعمره خویش سازد و همان سیاست در مورد الجزایر را در مورد مراکش پی گرفت به همین منظور شروع به پرداخت وام به این کشور نمود و نیز به بهانه اینکه شورشیان الجزایر به مراکش پناه می آوردند در امور داخلی مراکش شروع به مداخله نمود شاه جوان و بی تجربه مراکش که به تازگی به جای پدر به تخت نشسته بود در صدد نوگرایی برآمد و همین موجب واکنش نیروهای سنت‌گرا بر علیه او شد این امر موجب نزدیکی وی به فرانسه شد تا جایی که فرانسه با جلب رضایت انگلستان طرح قیمومت مراکش را به سلطان عبدالعزیز داد در واکنش به این امر آلمان به فرانسه اعتراض کرد و آن کشور را تهدید به جنگ نمود

عزل دلکسه

  • نخست وزیر فرانسه روویه این تهدید را جدی گرفت خواهان عقب‌نشینی فرانسه از مراکش شد و جنگ با آلمان را مساوی با خطر جنگ جهانی دانست
  • اما دلکسه معتقد بود این تهدید جدی نیست و مخالف خروج از مراکش بود
  • نخست وزیر مجبور شد دلکسه را عزل کند
  • آلمان نیز که به هیچ وجه خواهان جنگ با فرانسه نبود بعد از خود یعنی براندازی دلکسه نایل آمد اما دولت فرانسه سیاست‌های دلکسه را همچنان تعقیب نمود و به همین دلیل آخرین حلقه دیپلماسی دلکسه یعنی نزدیکی انگلستان و روسیه به هم دیگر کلید خورد
  • دو کشور انگلستان و روسیه که اختلافات شدیدی به ویژه در آسیا با هم داشتند با وساطت فرانسه سرانجام در سال ۱۹۰۷ میلادی در پایتخت روسیه سن پترزبورگ قراردادی در سه بند امضا کردند

دوره صلح مسلح

نقش ایران در دوران صلح مسلح

به موجب بند اول روسیه از کلیه دعاوی خود در مورد افغانستان چشم پوشی کرد در بند دوم این قرارداد روسیه از کلیه دعاوی خود در تبت نیز صرف نظر کرد دربنده سوم ۲ کشور ایران را به دو منطقه نفوذ و یک منطقه بی طرف تقسیم نمودند در مقدمه این قرارداد به تاکید هر دو کشور بر استقلال و تمامیت ارضی ایران اشاره شده بود که در واقع امری برای فریب ایران بود و سپس مناطق نفوذ به صورت دقیق ترسیم گردید منطقه نفوذ روسیه از شمال خطی که از قصر شیرین می گذشت و به اصفهان یزد و خواف می رسید بود و منطقه نفوذ انگلستان از جنوب خطی که ناحیه گزیک در افغانستان آغاز و از بیرجند و کرمان می‌گذشت به بندرعباس می‌رسید تعیین شد در مورد خلیج فارس نیز با زیرکی سر اسپرینگ رایس وزیر مختار انگلستان نکته‌ای گفته نشد و این دست انگلستان را در خلیج فارس باز گذاشت

با توافق ۱۹۰۷ میلادی میان انگلستان و روسیه اتفاق مثلث در برابر اتحاد مثلث شکل گرفت و دسته بندی های اروپا تکمیل گردید

  • جلسه دوم  جنگ جهانی اول و دوره صلح مسلح
  • حلسه سوم جنگ جهانی اول و دوره صلح مسلح
  • جلسه چهارم جنگ جهانی اول و دوره صلح مسلح
  • جلسه پنجم جنگ جهانی اول و دوره صلح مسلح

نویسنده مقاله های تخصصی تاریخ و ادبیات

سیاوش کمره ای

09351686140

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *